Excel'de listeler, hücre içi diziler, iç içe diziler ve dört yeni fonksiyon geldi. Bu yazıda Beta Kanalı'ndaki yenilikleri, sahada neyi değiştireceklerini ve nelere dikkat etmek gerektiğini anlatıyorum.
Excel eğitimlerinde hemen her kurumda karşıma çıkan bir hücre tipi var: içinde virgülle ayrılmış birkaç isim. "Carlos, Henrietta, Jacob" gibi. Proje sahipleri, bir ürünün satıldığı bölgeler, anketlerden gelen çoklu seçimler... Hepimiz bu hücrelerle yaşamayı bir şekilde öğrendik. Ya veriyi yeni sütunlara böldük, ya yardımcı tablolar kurduk, ya da o metni olduğu gibi bırakıp filtrelemeyi ve saymayı dert ettik.
Sebebi basitti: Excel'de bir hücre 40 yıldır tek bir değer taşıyordu. 24 Eylül'de Microsoft bu kuralı değiştiren duyuruyu yaptı. Listeler, hücre içi diziler ve iç içe diziler, ilk etapta Windows ve Mac için Excel'in Beta Kanalı'na geliyor.
Yeniliği üç kavram ve dört fonksiyon üzerinden anlatacağım. Sonda da canlı dosyalarda kullanmadan önce bilmeniz gerekenleri topladım.
Önce fikir: değerler bir arada ama ayrı ayrı
Yeniliğin özü tek cümleye sığıyor: ilişkili değerler aynı hücrede birlikte duruyor, ama filtreleme ve hesaplama için birbirinden ayrı kalıyor. Yani "Carlos, Henrietta, Jacob" artık tek parça bir metin değil, üç ayrı değer taşıyan bir hücre. Proje sahipleri projenin satırından kopmuyor, siz de her kişiye ayrı ayrı erişebiliyorsunuz.
Microsoft bunu üç kavramla hayata geçiriyor.
1. Listeler: Ctrl+J ile başlayan kısa yol
İlk ve en gündelik olanı listeler. Liste oluşturmak için Ekle › Liste menüsünü ya da Ctrl+J kısayolunu kullanıyorsunuz. Ardından öğeleri bölge ayarınıza göre virgül veya noktalı virgülle ayırarak yazıyor ya da yapıştırıyorsunuz. Hücredeki simgeye tıkladığınızda değerler tek tek görünüyor. Türkçe bölge ayarında liste ayırıcı genellikle noktalı virgül olduğu için bizim tarafta büyük olasılıkla noktalı virgülle çalışacağız.
Benim için en değerli kısım filtreleme. Listelerde filtreyi, listenin içindeki tek tek öğelere göre uygulayabiliyorsunuz. "Carlos'un yer aldığı tüm projeler" filtresi artık metin içinde arama yapmadan mümkün.
Microsoft Forms kullananlara da güzel bir haber var. Bir anket tek yanıtta birden fazla saat döndürdüğünde, bu değerler de aynı hücrede ayrı öğeler olarak tutulabiliyor.
2. Hücre içi diziler: taşmadan tek hücrede
Dinamik diziler geldiğinden beri alıştığımız davranış şuydu: birden fazla sonuç döndüren formül, sonuçları komşu hücrelere taşırır. Artık bir seçeneğimiz daha var.
Taşan herhangi bir formülün gövdesini süslü parantezle, yani { } ile sardığınızda sonuç tek hücrede kalıyor. Örneğin ={1;2;3} üç hücreye taşıyor. Bu diziyi bir kat daha parantezle sardığınızda Excel etrafına 1x1'lik bir dizi kuruyor ve sonuç tek hücrede duruyor.
Pratikteki karşılığı şu: formülün taşacağı alanı boş bırakmak zorunda kalmadan sonucu tek hücrede tutabiliyorsunuz. Rapor düzeni kuran herkes #TAŞMA! hatasıyla ne kadar vakit kaybettiğimizi bilir.
3. İç içe diziler: dizi içinde dizi
Üçüncü kavram en teknik olanı, ama açtığı kapı en büyüğü. Diziler artık başka dizilerin içine yerleşebiliyor, örneğin ={{1,2,3};{4,5,6}}. Eskiden dizi dizisi üreten bir formül ya kesilmiş bir sonuç ya da #CALC! hatası veriyordu. Artık desteklenen formüller sonucun tamamını döndürüyor.
Microsoft'un TEXTSPLIT örneği farkı çok iyi gösteriyor. İç içe diziler olmadan Excel her satır için yalnızca ilk öğeyi döndürüyor. İç içe dizilerle ise sonuç, her satıra bir dizi düşecek şekilde taşıyor. Her satırdaki bu diziler sonraki hesaplamalarda da kullanılabiliyor.
Dört yeni fonksiyon
Bu yapıyla çalışmayı kolaylaştırmak için dört yeni fonksiyon eklendi.
- FLATTEN(array, [pad_value], [levels]): İç içe dizilerden bir ya da daha fazla seviyeyi kaldırır ve sonuçları ızgaraya taşır. pad_value, eksik öğeli satırların nasıl doldurulacağını belirler; Microsoft'un örneğinde boş metin kullanılıyor. Tüm iş akışlarındaki kilometre taşlarını tek bir düz listede görmek istediğinizde işe yarıyor. Microsoft Community Hub
- HAS(array, value): Değer dizinin herhangi bir yerinde geçiyorsa TRUE, geçmiyorsa FALSE döndürür. Belirli bir kişinin sahibi olduğu projeleri bulmanın yolu bu. Microsoft Community Hub
- HASANY(array, values): Verdiğiniz değerlerden herhangi biri dizide varsa TRUE döndürür. Liderlik ekibinden en az birinin yer aldığı projeleri bulmak için ideal. Microsoft Community Hub
- HASALL(array, values): Değerlerin tümü dizide varsa TRUE döndürür. Lansman öncesinde gerekli tüm paydaşların projeye dahil olup olmadığını kontrol etmek için kullanabilirsiniz. Microsoft Community Hub
Basit bir kullanım şöyle görünebilir: Sahipler sütunu liste olan bir tabloda yardımcı sütuna =HAS([@Sahipler], "Carlos") yazdığınızda, her proje için TRUE ya da FALSE alırsınız. Bir not: örnekleri duyurudaki ABD bölge ayarı söz dizimiyle yazdım. Türkçe Excel'de ayırıcılar farklı olabilir, fonksiyon adlarını da kendi sürümünüzde kontrol etmenizi öneririm.
Sahadan bakınca: neden önemli?
Eğitimlerde en çok zorlandığımız konulardan biri, gerçek hayattaki verinin "bir satır, bir değer" kalıbına uymamasıydı. Bir projenin birden fazla sahibi, bir çalışanın birden fazla sertifikası, bir ürünün birden fazla varyantı olur. Microsoft da yeniliği tam bu senaryolar üzerinden anlatıyor: proje yönetimi, anket yanıtları, sertifika takibi ve ürün verisi.
Benim beklentim, yardımcı sütun ve ara tablo sayısının belirgin şekilde azalması. Bundan daha önemlisi ise formül tasarımında bir zihniyet değişikliği. Yıllarca "hücre bir değerdir" diye düşündük. Artık "hücre bir kaptır" diye düşünmeye başlayacağız. Dinamik dizilerden bu yana Excel formül dünyasındaki en büyük değişikliğin bu olduğunu düşünüyorum.
Kullanmadan önce: dikkat edilmesi gerekenler
Heyecanlı olsam da temkinli olmakta fayda var.
Önizleme aşamasında. Davranış genel kullanıma geçmeden önce değişebilir. Microsoft, özellik genel kullanıma açılana kadar önemli çalışma kitaplarında kullanılmamasını öneriyor.
Uyumluluk Sürümü 3. Hücre içi dizilerle birlikte gelen bu sürüm, iç içe dizilerle yapılan hesaplamaların çoğu için gerekli. Her çalışma kitabı için Formüller › Hesaplama Seçenekleri'nden ayarlanıyor. Bazı mevcut formüller bu sürümde farklı sonuç verebiliyor. Çalışma kitabınız beklendiği gibi davranmazsa Sürüm 1 veya 2'de kalabilirsiniz.
Beta sınırlamaları. Koşullu biçimlendirme, formül kullanmadığınız sürece dizinin içeriğine bakmıyor. Veri doğrulama da bir liste ya da diziyi açılır menü öğesi olarak kullanamıyor.
Kademeli erişim. Özellikler zamanla yayıldığı için hemen görünmeyebilir. Süreç içinde duraklatılabilir, değiştirilebilir ya da kaldırılabilir.
Benim pratik önerim şu: denemeleri ayrı bir çalışma kitabında yapın. Dosyayı Beta Kanalı'nda olmayan meslektaşlarınızla paylaşmadan önce de nasıl göründüğünü mutlaka test edin.
Nasıl denersiniz?
Özellikler şu an Insiders Beta'da. Denemek için Microsoft 365 Insider programına katılıp Windows ya da Mac'teki Excel'inizi Beta Kanalı'na almanız gerekiyor. Ardından bir hücre seçip Ctrl+J'ye basın.
Son söz
40 yıl boyunca Excel'e verimizi uydurduk. Bu yenilikle ilk kez Excel, verinin gerçek şekline biraz daha yaklaşıyor. Genel kullanıma geçtiğinde eğitim içeriklerimizin önemli bir kısmını bu gözle yeniden ele alacağımızı düşünüyorum.
Siz ilk hangi tablonuzda denemek isterdiniz? Yorumlarda yazarsanız, en ilginç senaryoları bir sonraki yazıda birlikte ele alalım.
🟢Eğitim taleplerinizi formu doldurarak bize iletin; 👉 https://forms.office.com/r/0gMDksLjLg
🟢News from Microsoft 365 bültenimize abone olabilir. 👉 https://www.linkedin.com/newsletters/7076133011028611072/
🟢Microsoft Copilot Türkiye grubumuza katılabilirsiniz. 👉 https://www.linkedin.com/groups/9559408/
Sevgiler ❤️